[Ngữ Pháp N3] 〜べき／べきだ／べきではない: Nên…/ Cần…

1. Ý Nghĩa

「〜べき／べきだ／べきではない」 dùng để biểu đạt:

• Việc nên làm
• Một hành động mà theo nhận thức chung thì nên thực hiện
• Điều không nên làm (khi dùng べきではない)

Đây là cách nói quy phạm mang tính ý kiến/ khuyên răn, nhưng không phải quy định pháp luật bắt buộc.

Nghĩa tiếng Việt:

• nên… / cần… / phải…
• không nên…

2. Cấu Trúc

V（thể từ điển） + べき／べきだ／べきではない
Tính từ - な (bỏ な) + である + べき／べきだ／べきではない

• する → すべき
• Vì mẫu mang sắc thái ý kiến, nên không dùng với người trên trực tiếp (có thể gây mất lịch sự)

3. Cách Dùng

• ～べきだ : diễn đạt việc nên làm
• ～べきではない : diễn đạt việc không nên làm
• Phù hợp dùng cả trong hội thoại lẫn văn viết
• Thường dùng khi nói về hành vi có tính đạo đức, trách nhiệm, thái độ hơn là luật lệ cứng nhắc

4. Ví Dụ

1. 約束は守るべきだ。
   → Đã hứa thì nên giữ lời.
2. 学生はもっと勉強すべきだ。
   → Học sinh nên học hành chăm chỉ.
3. 自分のしたことには責任を持つべきだ。
   → Cần phải chịu trách nhiệm về việc mình làm.
4. 電車の中では若者はお年寄りに席を譲るべきだ。
   → Trên tàu thì người trẻ nên nhường chỗ cho người già.
5. 現代は何事も地球規模で考えるべきだ。
   → Ngày nay, mọi việc nên được suy nghĩ ở quy mô toàn cầu.
6. そんなことを言うべきではない。
   → Không nên nói những điều như thế.
7. 無断で欠席すべきではない。
   → Không nên vắng mặt mà không báo trước.
8. 他人の私生活に干渉すべきではない。
   → Không nên can thiệp vào đời tư người khác.
9. そんな大声で話すべきではない。
   → Không nên nói chuyện lớn tiếng như vậy.
10. 子どもは夜遅くまで外にいるべきではない。
    → Trẻ con không nên ở ngoài đến tối muộn.